Διεθνής Ημερίδα Αθηνών – Υπεύθυνη Υδατοκαλλιέργεια «Από Ιχνηλατίσιμες Πρώτες Ύλες σε Πιστοποιημένες Ιχθυοτροφές»
Την Τετάρτη 17 Σεπτεμβρίου στην Αθήνα, είχαμε την τιμή να συμμετέχουμε σε μια εξαιρετική ημερίδα που διοργανώθηκε από την ΕΛΟΠΥ (Ελληνική Οργάνωση Παραγωγών Υδατοκαλλιέργειας) και τη MarinTrust, με τίτλο «Από Ιχνηλατίσιμες Πρώτες Ύλες σε Πιστοποιημένες Ιχθυοτροφές».
Η εκδήλωση συγκέντρωσε διακεκριμένους επιστήμονες και διεθνείς οργανισμούς όπως:
- IFFO (Ο Διεθνής Οργανισμός Ιχθυαλεύρων και Ιχθυελαίων)
- MarinTrust, το διεθνές πρόγραμμα πιστοποίησης για τα θαλάσσια συστατικά
- Sustainable Fisheries Partnership (Μη Κερδοσκοπικός Οργανισμός με έδρα τις ΗΠΑ)
- Global Seafood Alliance, ΜΚΟ με κύρια δραστηριότητα την υποστήριξη, την εκπαίδευση και την καθοδήγηση για την προώθηση υπεύθυνων πρακτικών στον τομέα των θαλασσινών.
Είχαμε την τιμή να φιλοξενήσουμε τον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, κύριο Πρωτοψάλτη, και την Πρόεδρο της FEAP (Ομοσπονδία Ευρωπαίων Παραγωγών Υδατοκαλλιέργειας), κυρία Μπαράζη-Γερουλάνου, γεγονός που αποτελεί σαφή ένδειξη της σημασίας αυτού του διαλόγου για τον κλάδο μας.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν η διαφάνεια και η ιχνηλασιμότητα στις πρώτες ύλες των ιχθυοτροφών, καθώς και οι διεθνείς πιστοποιήσεις που εγγυώνται την υπεύθυνη αλιεία και τη βιώσιμη παραγωγή.
Η σημασία του ιχθυαλεύρου και του ιχθυελαίου ως βασικών θαλάσσιων συστατικών στη διατροφή των εκτρεφόμενων ψαριών αναλύθηκε διεξοδικά κατά τη διάρκεια της ημερίδας. Στην παρουσίασή του, ο πρόεδρος της IRIDA, κύριος Παπαϊωάννου, τόνισε ότι το 73% των ποσοτήτων που χρησιμοποιούνται στις ελληνικές ιχθυοτροφές προέρχεται από υποπροϊόντα μεταποίησης ιχθύων (trimmings). Σε συνδυασμό με την επαναχρησιμοποίηση άλλων πόρων, όπως τα υποπροϊόντα πτηνοτροφίας, αυτό σημαίνει ότι το 50–55% των ελληνικών ιχθυοτροφών παρασκευάζεται από ανακυκλωμένες πρώτες ύλες, καθιστώντας τις ένα πραγματικό παράδειγμα εφαρμογής Κυκλικής Οικονομίας.
Την ίδια στιγμή, το υπόλοιπο 27% των θαλάσσιων συστατικών που χρησιμοποιούνται στην ελληνική υδατοκαλλιέργεια αντιστοιχεί μόλις στο 1% της παγκόσμιας παραγωγής και προέρχεται αποκλειστικά από πιστοποιημένες βιώσιμες πηγές, όπως η πελαγική αλιεία. Όπως υπογράμμισε ο Δρ. Brett Glencross, αυτού του είδους η αλιεία συγκαταλέγεται στα καλύτερα παγκόσμια παραδείγματα βιώσιμης αλιείας και διαχείρισης του κύκλου ζωής.
Παράλληλα, αντλώντας στοιχεία από τη μελέτη της ΕΛΟΠΥ και τις τρέχουσες συνθέσεις των τροφών, ο κ. Παπαϊωάννου εξήγησε ότι ο δείκτης FIFO (Fish In : Fish Out) για την ελληνική υδατοκαλλιέργεια είναι 0,69 κιλά άγριων ψαριών για την παραγωγή 1 κιλού τσιπούρας και λαβρακιού. Ο λόγος αυτός βρίσκεται εντός των βιώσιμων ορίων και αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω με την ολοένα και αυξανόμενη χρήση εναλλακτικών πρώτων υλών.
Επιπλέον, ο κ. Παπαϊωάννου τόνισε τους εκτεταμένους ελέγχους που εφαρμόζονται στις ελληνικές ιχθυοτροφές σε κάθε στάδιο της παραγωγικής αλυσίδας: από την αυστηρή διαδικασία επιλογής προμηθευτών και τους αυστηρούς ποιοτικούς ελέγχους των πρώτων υλών κατά την άφιξή τους στα εργοστάσια παραγωγής, έως και τους συνεχείς ελέγχους των ίδιων των τροφών — όχι μόνο εντός των εργοστασίων, αλλά και στις μονάδες υδατοκαλλιέργειας και κατά την διαδικασία εξαγωγής τους.
Παρουσιάστηκε επίσης μια εις βάθος ανάλυση της διατροφικής αξίας της ελληνικής τσιπούρας και του λαβρακιού, επιβεβαιώνοντας το εξαιρετικό τους προφίλ: πλούσια σε πρωτεΐνες, με υψηλή περιεκτικότητα σε ω-3 λιπαρά οξέα και χαμηλά σε φυσικά λιπαρά. Χάρη σε αυτά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά, τα προϊόντα της ελληνικής υδατοκαλλιέργειας εξάγονται σήμερα σε περισσότερες από 40 χώρες παγκοσμίως. Υποβάλλονται σε εκτεταμένους ελέγχους από διεθνείς υγειονομικές αρχές και πληρούν τις αυστηρές προδιαγραφές των μεγαλύτερων αλυσίδων λιανικής, διασφαλίζοντας διαθεσιμότητα 52 εβδομάδες τον χρόνο — μια ξεκάθαρη απόδειξη της συνέπειας, της ασφάλειας και της κορυφαίας ποιότητάς τους.
Στην παρουσίασή της, η Libby Woodhatch, Εκτελεστική Πρόεδρος της MarinTrust, ανέδειξε τον κρίσιμο ρόλο της υπεύθυνης προμήθειας, της ιχνηλασιμότητας και της πιστοποίησης στα θαλάσσια συστατικά. Εξήγησε πώς το Πρόγραμμα MarinTrust διασφαλίζει τη βιωσιμότητα σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, από την αλιεία έως τις ιχθυοτροφές, μέσω ανεξάρτητων προτύπων τρίτων φορέων. Με περισσότερες από 500 εγκεκριμένες πηγές υποπροϊόντων, η MarinTrust θέτει τα πρότυπα για τη διαφάνεια και την ηθική παραγωγή. Αυτή η αξιοπιστία επιτρέπει στην υδατοκαλλιέργεια να παρέχει θρεπτικά, ασφαλή και υπεύθυνα προϊόντα στους καταναλωτές παγκοσμίως.
Ο Dave Martin, Αναπληρωτής Διευθυντής του Sustainable Fisheries Partnership, τόνισε τη σημασία της μεγαλύτερης διαφάνειας σε όλο τον κλάδο. Ο Δρ. Brett Glencross, Τεχνικός Διευθυντής των IFFO/MarinTrust, παρουσίασε διεθνή δεδομένα που δείχνουν ότι η υδατοκαλλιέργεια δεν οδηγεί στην υπεραλίευση. Αντίθετα, ενώ η παραγωγή της υδατοκαλλιέργειας αυξάνεται σταθερά, οι ποσότητες ιχθυαλεύρου και ιχθυελαίου από άγρια αλιεύματα έχουν παραμείνει σταθερές.
Ακολούθησε μια εκτενής ενότητα ερωτήσεων και απαντήσεων, με παρεμβάσεις από το κοινό.
Ο κ. Eduardo Goycoolea, Αντιπρόεδρος του IFFO, στην του ομιλία, υπενθύμισε σε όλους ότι ο IFFO ξεκίνησε το 2001 στην Ελλάδα και εξέφρασε την ικανοποίηση του για την πρόοδο της μεσογειακής υδατοκαλλιέργειας, καλώντας όλους να συνεχίσουν στον δρόμο της βιωσιμότητας, ανεξαρτήτως δυσκολιών. Οι πιστοποιήσεις είναι ο σωστός δρόμος ώστε ανεξάρτητοι οργανισμοί να επικυρώνουν ότι η δουλειά μας κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση.
Με αφορμή ερώτηση του κοινού, ο κ. Dan Lee, Συντονιστής Τεχνικών Θεμάτων & Έργων της Global Seafood Alliance, έδωσε απτά παραδείγματα για το πώς οι παραγωγοί, η κυβέρνηση και οι ΜΚΟ μπορούν να συνεργαστούν με καλή θέληση προς έναν κοινό, εφικτό στόχο.
Ως καταληκτική δήλωση, ο κ. Francisco Aldón, Διευθύνων Σύμβουλος της MarinTrust, ο οποίος συντόνισε την ημερίδα, τόνισε ότι «οι αγορές και οι καταναλωτές απαιτούν πλέον αποδείξεις: σαφείς πολιτικές προμήθειας, πιστοποίηση και ιχνηλασιμότητα».
Το μήνυμα είναι σαφές: οι υπεύθυνα προμηθευόμενες πρώτες ύλες και οι πιστοποιημένες πρακτικές δεν αφορούν απλώς τη συμμόρφωση. Αφορούν την προστασία του κλάδου μας, την οικοδόμηση εμπιστοσύνης με τους καταναλωτές και τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος για την υδατοκαλλιέργεια.
